Staða sjávarútvegsfyrirtækja á Íslandi myndi batna ef við fengjum full yfirráð yfir okkar sjávarútvegsauðlindum innan ESB

Umræðunni um sjávarútvegsmál tengt samningi við ESB hefur oft verið snúið á haus undanfarið. Hér að neðan eru þessi umræða sett fram í staðreyndum um stöðuna og staðreyndum um hverju aðild mundi breyta. Síðan er það alltaf stóra spurning hvort við náum okkar samningsmarkmiðum í viðræðum og ef ekki, þá höfnum við að sjálfsögðu aðild í seinni þjóðaratkvæðagreiðslunni.

Í dag er staðan í stuttu máli:

• Ísland hefur nú þegar tollfrjálsan aðgang að ESB fyrir margar sjávarafurðir samkvæmt samningum, en ekki allar.

• Óunnar afurðir njóta oft mjög hagstæðs aðgangs.

• Meira unnar afurðir (t.d. sumar tilbúnar fiskmáltíðir, niðursoðnar vörur eða aðrar verðmætari afurðir) geta enn borið tolla eða verið háðar kvótum, eftir vöruflokki.

Við ESB-aðild myndi þetta að jafnaði breytast:

• Tollar á viðskiptum milli Íslands og annarra ESB-ríkja myndu falla niður.

• Íslensk fyrirtæki hefðu sömu markaðsaðstöðu og fyrirtæki innan ESB.

• “Það gæti aukið hvata til meiri fullvinnslu á Íslandi”, þar sem verðmætari afurðir yrðu ekki verr settar en sambærilegar vörur framleiddar innan ESB.

Ef Ísland gæti:

1. ...fengið fullan ávinning af ESB-aðild hvað varðar tollfrjáls viðskipti og innri markað.

2. …og haldið óskertum yfirráðum yfir fiskveiðiauðlindinni og núverandi fyrirkomulagi fiskveiðistjórnunar,

..þá er líklegt að mörg stærri sjávarútvegsfyrirtæki myndu líta á það sem mjög hagstæða niðurstöðu.

Ástæðurnar væru meðal annars:

• Tollar og aðrar hindranir á unnum afurðum hyrfu, sem gæti aukið samkeppnishæfni verðmætari útflutnings.

• Fyrirtækin héldu áfram að starfa innan þess fiskveiðistjórnunarkerfis sem þau þekkja.

• Meiri fyrirsjáanleiki í viðskiptum við stærsta útflutningsmarkað Íslands gæti auðveldað langtímaáætlanir og fjárfestingar.

Ef Ísland hefði innan ESB áfram full yfirráð yfir sjávarútvegsmálum og nyti um leið allra helstu viðskiptalegu kosta ESB-aðildar, þá væri það líklega hagstæð staða fyrir mörg stærri sjávarútvegsfyrirtækin.

Ástæðurnar væru meðal annars:

• Þau héldu áfram því fiskveiðistjórnunarkerfi sem þau telja veita stöðugleika.

• Þau fengju betri aðgang að ESB-markaði án tolla á viðskiptum innan sambandsins.

• Það gæti aukið arðsemi, sérstaklega fyrir fyrirtæki sem leggja áherslu á frekari vinnslu og útflutning verðmætari afurða.