Viðhorf eldri borgara til siðferðis

Eldri borgarar túlka siðferði oft í ljósi lífsreynslu, samfélagslegra breytinga og þeirra gilda sem mótuðu uppvöxt þeirra. Það er þó mjög breytilegt milli einstaklinga, menningarheima og kynslóða. Nokkur algeng mynstur hafa komið fram í rannsóknum á siðferðisþroska og öldrun:

1. Áhersla á ábyrgð og skyldur

Margir eldri einstaklingar leggja meiri áherslu á:

• heiðarleika,

• ábyrgð gagnvart fjölskyldu og samfélagi,

• orðheldni,

• virðingu fyrir öðrum.

Þetta tengist oft samfélagsnormum sem voru sterkari á yngri árum þeirra.

2. Meiri sveigjanleiki og samhygð

Þrátt fyrir að sumir telji eldri kynslóðir „strangari“ sýna rannsóknir að margir eldri borgarar verða:

• umburðarlyndari,

• minna dæmandi,

• líklegri til að skoða aðstæður fólks áður en þeir dæma hegðun þess.

Lífsreynsla getur aukið skilning á því að siðferðileg álitamál eru sjaldan einföld.

3. Siðferði tengt samböndum

Eldri fullorðnir leggja oft mikla áherslu á:

• umhyggju,

• gagnkvæma virðingu,

• að valda ekki öðrum skaða,

• að halda friði í samskiptum.

Þetta líkist því sem í siðfræði er stundum kallað „siðfræði umhyggjunnar“.

4. Áhrif trúar og menningar

Hjá mörgum eldri borgurum er siðferði sterkt tengt:

• trúarbrögðum,

• hefðum,

• þjóðfélagsgildum sem ríktu á þeirra mótunarárum.

Yngri kynslóðir styðjast oftar við einstaklingsbundin gildi eða mannréttindahugsun fremur en hefðbundin yfirvöld.

5. Sýn á nútímann

Sumir eldri einstaklingar upplifa að siðferðileg gildi hafi veikst í nútímasamfélagi, til dæmis vegna:

• aukinnar einstaklingshyggju,

• hraðra samfélagsbreytinga,

• breytinga á samskiptum og tækni.

Aðrir sjá hins vegar jákvæða þróun, eins og:

• aukið jafnrétti,

• meiri virðingu fyrir fjölbreytileika,

• aukna meðvitund um mannréttindi.
  

Sálfræðilegar kenningar

Þroskasálfræðingurinn Lawrence Kohlberg taldi að siðferðisþroski gæti þróast yfir ævina frá einföldum reglum yfir í dýpri skilning á réttlæti og almennum siðferðisreglum. Aðrir fræðimenn hafa bent á að eldri einstaklingar noti frekar:

• reynslubundna visku,

• jafnvægi milli reglna og samkenndar,

• hagnýta dómgreind í siðferðilegum málum.